Właściciel kantorów skontaktował się z nami na już dość zaawansowym etapie kontroli. W sprawie nastąpiła wymiana obszernej korespondencji pomiędzy Narodowym Bankiem Polskim a podmiotem kontrolowanym i niestety klient nie był w stanie samodzielnie spełnić oczekiwać organu nadzorujacego.

Przygotowaliśmy w imieniu kantoru odpowiedź na uwagi Narodowego Banku Polskiego oraz wdrożyliśmy wymagane przez bank zmiany w wewnętrznej procedurze przeciwdziałania praniu pieniędzy.

Artykuł Kontrola NBP w kantorze pochodzi z serwisu Majkowycz Adwokaci.

Jak często należy przeprowadzić analizę ryzyka?

Ocenę ryzyka instytucje obowiązane sporządzają w formie papierowej lub elektronicznej i w razie potrzeby, nie rzadziej niż co 2 lata, aktualizują, w szczególności w związku ze zmianami czynników ryzyka dotyczących klientów, państw lub obszarów geograficznych, produktów usług, transakcji lub kanałów ich dostaw albo obowiązującej krajowej oceny ryzyka, jak również sprawozdania Komisji Europejskiej, o którym mowa w art. 6 ust. 1-3 dyrektywy 2015/849.

W jaki sposób przeprowadza się analizę ryzyka?

Ustawa nie odnosi się wprost do procesu zarządzania ryzykiem i nie wskazuje konkretnej metody przeprowadzania oceny w tym zakresie. Powinna ona zostać przeprowadzona w sposób proporcjonalny do skali i rodzaju działalności danego podmiotu. Każdy podmiot musi dokonywać jej samodzielnie, uwzględniając wiele specyficznych dla niego czynników, takich jak: wielkość, struktura organizacyjna, możliwości techniczne czy zakres i rodzaj zawieranych transakcji. Szacowanie ryzyka to proces ciągły, który powinien być przeprowadzany przy użyciu konkretnej metody, zapewniającej jednocześnie stosowanie jednolitych definicji i pojęć.

W ustawie nie zdefiniowano wprost pojęcia „ryzyka”. Natomiast z punktu widzenia przeprowadzenia analizy ryzyka, istotne jest iż pojęcie to jest używane w kontekście prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu. Mówiąc o ryzyku prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu należy uwzględnić:

1. a) identyfikację potencjalnego ryzyka;
2. b) prawdopodobieństwo wystąpienia określonego zdarzenia;
3. b) doniosłość tego zdarzenia, tj. wielkość szkody, jaki zdarzenie to może spowodować w odniesieniu do instytucji obowiązanej.

Identyfikacja potencjalnego ryzyka polega na ustaleniu na jakie ryzyko jest narażona instytucja obowiązana z uwzględnieniem skali i rodzaju prowadzonej działalności.

W skład ryzyka, które może być istotne dla instytucji obowiązanej wchodzą następujące ryzyka:

1. ryzyko klienta,
2. ryzyko państw lub obszarów geograficznych,
3. ryzyko produktów, usług, transakcji lub kanałów dystrybucji.

W jaki sposób określić ryzyko klienta?

Niskie ryzyko prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu zachodzi w odniesieniu do:

• jednostek sektora finansów publicznych,
• przedsiębiorstw państwowych albo spółek z większościowym udziałem Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków,
• spółek, których papiery wartościowe dopuszczone są do obrotu na rynku regulowanym podlegających wymaganiom ujawniania informacji o ich beneficjentach rzeczywistych wynikających z przepisów prawa Unii Europejskiej lub odpowiadającym im przepisom prawa państwa trzeciego, albo spółkom z większościowym udziałem takiej spółki.

Wyższe ryzyko prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu dotyczy:

• podmiotów, których działalność służy do przechowywania aktywów osobistych (FIZ AN, trusty, fundusze powiernicze),
• spółek, w których wydano akcje na okaziciela, której papiery nie są dopuszczone do obrotu zorganizowanego,
• spółek, w których prawa z akcji lub udziałów są wykonywane przez podmioty inne niż akcjonariuszy lub udziałowców,
• klientów dokonujących znacznej liczby transakcji gotówkowych,
• podmiotów o nietypowej lub nadmiernie złożonej strukturze własności,
• podmiotów korzystających z usług sprzyjających anonimowości lub utrudniających identyfikacje klienta,

W jaki sposób określić ryzyko państw lub obszarów geograficznych? 

Niskie ryzyko prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu zachodzi w stosunku do:

• rezydentów państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego EFTA – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym,
• rezydentów państwa trzeciego określanego przez wiarygodne źródła jako państwo o niskim poziomie korupcji lub innej działalności przestępczej,
• rezydentów państwa trzeciego, w którym według danych pochodzących z wiarygodnych źródeł obowiązują przepisy dotyczące przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu odpowiadające wymogom wynikających z przepisów Unii Europejskiej z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.

Wyższe ryzyko prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu dotyczy:

• państwa Europy wschodniej (Ukraina, Rosja, Białoruś),
• państwa arabskie,
• państwa azjatyckie,
• państwa afrykańskie,
• państwa Południowej Ameryki,
• kraje ogarnięte wojną,
• rajów podatkowych, kraje typu Offshore,
• kraje tranzytowe np. Turcja.

W jaki sposób określić ryzyko produktów, usług, transakcji lub kanałów dystrybucji?

Niskie ryzyko prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu zachodzi w stosunku do:

• produktów lub usług mających na celu zapewnienie odpowiednio zdefiniowanego i ograniczonego dostępu do systemu finansowego klientom mającym ograniczony dostęp do produktów lub usług oferowanych w ramach tego systemu,
• oferowania jednostek uczestnictwa funduszy inwestycyjnych otwartych lub specjalistycznych funduszy inwestycyjnych otwartych, lub określonych rodzajów pieniądza elektronicznego.

Wyższe ryzyko prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu dotyczy:

• przeprowadzania transakcji okazjonalnej bez fizycznej obecności klienta,
• zlecania transakcji przez nieznane lub niepowiązane z klientem podmioty trzecie,
• handlu kamieniami lub metalami szlachetnymi,
• handlu paliwami,
• korzystania z nieswoich kanałów dystrybucji.

W przypadku, gdy jakikolwiek proces i zagrożenie z niego wynikające zostałoby ocenione na poziomie wysokim – należy dokonać oceny skutków naruszenia w zakresie prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu.

Pomiar ryzyka ma na celu zarządzanie lub ograniczanie ryzyka wystąpienia straty. Ograniczenie ryzyka w instytucji obowiązanej odbywa się poprzez niepodejmowanie działań powodujących lub mogących powodować przekroczenie średniego poziomu ryzyka.

Zarządzanie ryzykiem operacyjnym odbywa się w szczególności poprzez realizację postanowień regulacji wewnętrznych.

Osoba wykonująca zadania koordynatora ds. przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowania terroryzmu powinna przeprowadzać raz na dwa lata przegląd potencjalnych wartości względem ustalonego limitu ryzyka.

W przypadku gdy wartości potencjalnych strat dla ryzyka całkowitego instytucji obowiązanej przekroczą wartość wysokiego poziomu ryzyka koordynator powinien poinformować o tym zarząd spółki.

W przypadku otrzymania raportu informującego o wysokim poziomie ryzyka, zarząd we współpracy z koordynatorem podejmuje działania mające na celu doprowadzenie do wartości nieprzekraczających średni poziom ryzyka.

Artykuł Analiza ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu AML pochodzi z serwisu Majkowycz Adwokaci.

Wymóg niekaralności

Nowelizacja ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu AML/CFT wprowadza również wymóg niekaralności osób zajmujących się tego typu działalnościami albo wspólników oraz członków organów spółek prowadzących tego typu działalności. Ponadto, osoby takie muszą wykazać się posiadaniem co najmniej rocznym doświadczeniem w wykonywaniu tego typu działalności lub odbycia odpowiedniego szkolenia.

Procedury KYC

Ponadto, kantory kryptowalut zostały obowiązane do przestrzegania przepisów o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy, w tym konieczność wdrożenia procedur KYC. Procedury KYC dotyczą obowiązku identyfikacji klienta.

Zgodnie z art. 34 ust. 1 pkt 1 oraz art. 33 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pięniędzy i finansowaniu terroryzmu instytucje obowiązane mają obowiązek dokonywania identyfikacji klienta oraz weryfikacji jego tożsamości.

Identyfikacja klienta przez kantor kryptowalut polega na ustaleniu w przypadku:

1)  osoby fizycznej:

a) imienia i nazwiska,

b) obywatelstwa,

c) numeru Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub daty urodzenia – w przypadku gdy nie nadano numeru PESEL, oraz państwa urodzenia,

d) serii i numeru dokumentu stwierdzającego tożsamość osoby,

e) adresu zamieszkania – w przypadku posiadania tej informacji przez instytucję obowiązaną,

f) nazwy (firmy), numeru identyfikacji podatkowej (NIP) oraz adresu głównego miejsca wykonywania działalności gospodarczej – w przypadku osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą;

2)  osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej:

a) nazwy (firmy),

b) formy organizacyjnej,

c) adresu siedziby lub adresu prowadzenia działalności,

d) NIP, a w przypadku braku takiego numeru – państwa rejestracji, rejestru handlowego oraz numeru i daty rejestracji,

e) danych identyfikacyjnych, o których mowa w pkt 1 lit. a i c, osoby reprezentującej tę osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej.

W jaki sposób dokonywać identyfikacji klienta?

Powyższe informacje są ustalane w oparciu o dokumenty potwierdzające tożsamość osób fizycznych, wyciągów z właściwego rejestru lub z innych wiarygodnych i niezależnych źródeł.

Artykuł Jak wdrożyć AML w kantorze kryptowalut? pochodzi z serwisu Majkowycz Adwokaci.

Przygotowaliśmy kompleksowy program szkoleń dla instytucji obowiązanych. Nasze szkolenia można wykorzystać w instytucjach finansowych, biurach rachunkowych, agencjach nieruchomości, trustach i wirtualnych biurach.

Tomasz Majkowycz, adwokat/wspólnik zarządzający

Dlaczego warto wziąć udział w szkoleniu?

Nieprzestrzeganie przepisów ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu jest zagrożone wysokimi karami administracyjnymi, sięgającymi nawet 5 000 000 EURO, a także odpowiedzialnością karną do 5 lat pozbawienia wolności.

W trakcie szkolenia dowiesz się na czym polega zapobieganie praniu pieniędzy oraz w jaki sposób uniknąć odpowiedzialności za transakcje swoich klientów, które zostały dokonane w celu legalizacji nielegalnie uzyskanych aktywów.

Do kogo jest skierowane szkolenie?

Szkolenie z zakresu AML jest skierowane do osób odpowiedzialnych za wdrożenie przepisów z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy w instytucjach obowiązanych, członków zarządu taki instytucji, kadry kierowniczej oraz wszystkich zaangażowanych w działania AML.

Materiały szkoleniowe

Zapewniamy przydatne materiały szkoleniowe. Uczestnicy szkolenia otrzymają również wzory dokumentów AML.

Program szkolenia

1. Obowiązki AML 

• System przeciwdziałania praniu pieniędzy.
• Jakie kroki należy podjąć aby dostosować firmę do przepisów z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu ?

2. Środki bezpieczeństwa finansowego

• Jak rozpoznawać podejrzane operacje oraz rzeczywistych beneficjentów transakcji?
• Kiedy należy powołać Compliance Officera?

3. Zasady raportowania do Generalnego Inspektora Informacji Finansowej

• W jaki sposób oraz jakie informacje należy przekazywać Generalnemu Inspektorowi Informacji Finansowej?

4. Analiza ryzyka

• Czym jest analiza ryzyka oraz w jaki sposób ją prawidłowo przeprowadzić?

5. Przykłady procedur z zakresu AML

• Praktyczne przykłady procedur z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy.
• Rola właścicieli i kadry zarządzającej w procesie AML.

6. AML w kontekście RODO

• Wpływ przepisów ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu na ochronę danych osobowych.

7. Środki ochrony sygnalistów

• Wewnętrzny system zgłaszania podejrzanych transakcji.
• Jakie środki ochrony prawnej przysługują pracownikom naszej firmy?

8. Konsekwencje prawne i finansowe za naruszenie przepisów ustawy

• Zasady odpowiedzialności spółki, jej właścicieli oraz kadry zarządzającej za naruszenie przepisów ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu i brak stosowania środków bezpieczeństwa finansowego.

Szkolenia odbywają się w dedykowanej dla Państwa firmy formule.

Artykuł Szkolenia z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy AML pochodzi z serwisu Majkowycz Adwokaci.